#

In memoriam – Holtense kunstenaar Kees Stoop

19-03-1929  — 16-02-2019

HOLTEN – Kees Stoop is zaterdag 16 februari 2019 thuis in zijn woonplaats Holten overleden. De veelzijdige en bescheiden kunstenaar werd 89 jaar.

Een groot tekenaar, zelfs één van de beste van ons land. Zo noemde voormalig conservator van het Rembrandthuis in Amsterdam, Bob van den Boogert, Holtenaar Kees Stoop. Het Rijksprentenkabinet van het Rijksmuseum bezit ruim honderdvijftig tekeningen en etsen van Kees Stoop. Maar naast de talloze tekeningen en etsen omvat zijn werk ook schilderijen, drie-dimensionaal werk en geboetseerde mensfiguren of in brons gegoten.

Teruggetrokken

De veelzijdige kunstenaar was echter nauwelijks bekend bij het grote publiek. Stoop hield er niet van om naar buiten te treden. Exposeren deed hij bijna niet. In Holten leefde hij met zijn vrouw Ans een teruggetrokken leven aan de voet van de Holterberg. Het buitenleven was echter wel wat hem enorm inspireerde. De natuur, het landschap, de mens. Visuele ervaringen samengevat met houtskool, potlood of verf.

Visuele ervaring

Uitleg over het hoe en waarom gaf hij niet. ‘Ik vind dat heel moeilijk, want gesprekken over kunst worden al snel te interessant gemaakt’ liet hij eerder in een interview met deze krant weten, het werk “is wat het is”, het is de visuele ervaring die telt.

Kunstacademie

Stoop werd op 19 maart in 1929 in Werkendam geboren. Hij groeide op in een streng gereformeerd gezin. Na de Tweede Wereldoorlog woonde Kees Stoop in Dordrecht. Hij ging werken bij een bakker, maar zijn hart lag bij schilderen en tekenen. Vanaf kleine jongen wist hij dat hij tekenaar en schilder wilde worden, merkwaardig want in gezin en familie was er, afgezien van zingen, geen belangstelling en ruimte voor cultuur.

Zijn kans kwam met zijn schuchtere bekentenis aan de door hem bewonderde schilder Cor Noltee (1903-1967) dat hij “dat ook zou willen”. Met een grom kwam de reactie: Ik ga morgen voor een paar weken naar Twente om te werken, je kan mee. Dat was een directe, en raak: bakker opgezegd en de volgende dag mee. 7 dagen per week, 8 uur per dag buiten werken en les van Noltee.

Later ging hij naar de Academie in Antwerpen en in de jaren daarna ook de post-graduate opleiding aldaar. Verzot op het werk, de mensen, de Schelde, de grote Belgische schilders, de exposities, bezoeken aan kunstenaars, tekeningen verkopend voor een krats. Kees was in zijn element.

Terug in Nederland heeft hij gewerkt in Zwijndrecht en Dordrecht. Door het kuren van Ans in Hellendoorn kwam hij opnieuw terecht in Twente.

De Holtense huisarts en kunstliefhebber dokter Nagelhout bezorgde hem huisvesting in Holten. En daar zijn ze hun verdere leven gebleven.                        

Van vroeg tot laat was hij midden in het koren, langs het water, op de berg, in de bossen, tussen de hagen, de paarden, de koeien, thuis en in de dierentuin: een geweldig groot en indrukwekkend oeuvre is daaruit voortgekomen.

Tussendoor een maandenlange reis door Frankrijk naar Spanje en Portugal, zwervend, stoffig, afgelegen, toen nog zonder toerisme, puur, echt, intens, open naar het vele dat zich voordeed. Ans had er wel willen blijven.

Hoewel wars van publiciteit en schijnwerpers, heeft hij toch altijd vele bewonderaars en liefhebbers van zijn werk gehad en daardoor veel verkocht en geschonken. Niet alleen aan vrienden en kennissen en via-via, ook het openbare kunstleven ontdekte hem: maar meerdere exposities in musea heeft hij afgeslagen.

Behalve zijn passie voor de beeldende kunst, was hij groot liefhebber van literatuur en met name poëzie. De poëzie heeft hij als het ware, lezend en herlezend, ingebouwd in zijn leven. Wanneer hij iets genuanceerd en subtiel in een gesprek wilde toelichten zei hij vaak: “Zoals Hans Andreus [of Ida Gerhardt, of Omar Chayam of Leo Vroman of Fernando Pessoa of enzovoort, enz] zo prachtig zegt: ……”  en dan volgde een citaat uit een gedicht dat hij als zo talloos velen uit zijn hoofd bleek te kennen. Daaruit begreep je precies wat hij eerder bedoelde toe te lichten.

Veel, heel veel heeft hij gelezen, en dagelijks uit de bijbel, ‘een van de mooiste boeken’. Tobbend en twijfelend met kernen van geloof, en vol weerzin tegen de schijnheiligheid en talloze manifestaties en misbruik van zoveel pseudo-geloof en bijbehorende betweterigheid, manipulatie en misbruik van macht. Wel is hij altijd belast gebleven vanuit zijn jeugd met voortdurend gevoel van schuld.

Kees Stoop was een beminnelijke, charmante man, zeer contactueel, oprecht aardig en geïnteresseerd in de ander. Een gesprek met hem ging in de kortste keren altijd ergens over, zonder prietpraat of pose. Genereus en mild, altijd ruimte latend voor de ander.

Een zevental werken van Kees Stoop is in het bezit van de Stichting Collectie Nagelhout Holten. Deze zijn te zien op deze website op de pagina collectie. U kunt de werken vervolgens op naam selecteren.

Actueel Archief